Quốc hội khóa XV đã thông qua nhiều đạo luật có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, kinh tế và quản lý nhà nước. Từ ngày 1/1/2026, một loạt luật quan trọng sẽ chính thức được triển khai, tạo hành lang pháp lý mới cho nhiều lĩnh vực then chốt.

1. Luật Tư pháp người chưa thành niên
Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 gồm 10 chương, 179 điều, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng thiện trong xử lý người phạm tội làm trọng tâm cũng như phù hợp với xu hướng chung của các nước thế giới. Đồng thời, Luật Tư pháp người chưa thành niên vừa bảo đảm được mức hình phạt và tổng hợp hình phạt phù hợp với người người chưa thành niên, vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và an toàn cho cộng đồng.
Trong đó, luật điều chỉnh giảm mức hình phạt tù tối đa đối với người chưa thành niên phạm tội như sau: Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi không quá 9 năm tù; người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi không quá 15 năm tù. Riêng 5 tội danh đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xâm phạm tính mạng, sức khỏe và ma túy vẫn áp dụng mức hình phạt theo quy định hiện hành.
2. Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 số 66/2025/QH15 bổ sung nhiều quy định mới nhằm điều chỉnh hành vi tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trong đó bao gồm 4 chương và 11 điều.
Đáng chú ý, ngoài những hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt kế thừa tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành, Luật đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung mới như sau: Nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100 ml chính thức được đưa vào diện chịu thuế. Bên cạnh đó, điều hòa nhiệt độ công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU cũng thuộc đối tượng chịu thuế. Một số mặt hàng như thuốc lá, rượu bia, ô tô, tàu bay cũng được điều chỉnh để thống nhất với pháp luật chuyên ngành.
3. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo số 75/2025/QH15 được thông qua tại Kỳ họp thứ 9, tập trung xử lý những bất cập kéo dài trong hoạt động quảng cáo.
Luật đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, đồng thời bổ sung khung pháp lý quản lý quảng cáo trên không gian mạng và dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới. Ba nhóm chính sách lớn được xác định gồm: Hoàn thiện quy định về nội dung – hình thức quảng cáo; Hoàn thiện quản lý quảng cáo trên báo chí, mạng Internet; Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo ngoài trời.
4. Luật Nhà giáo
Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 với 9 chương, 42 điều đã thiết lập hệ thống chính sách tương đối toàn diện cho đội ngũ giáo viên.
Theo đó, nhà giáo ở cả khu vực công lập và ngoài công lập được hưởng phụ cấp theo tính chất công việc, vùng công tác; hỗ trợ đào tạo, chăm sóc sức khỏe và bố trí chỗ ở khi làm việc tại địa bàn khó khăn. Luật cũng đưa ra cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao, nhân tài trong các lĩnh vực trọng điểm.
Đáng chú ý, giáo viên mầm non có thể nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm mà không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu nếu đủ điều kiện đóng bảo hiểm; trong khi giáo sư, phó giáo sư và nhà giáo trong lĩnh vực đặc thù có thể kéo dài tuổi làm việc.
5. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 lần đầu tiên tạo khung pháp lý thống nhất cho việc thu thập, xử lý và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Luật nghiêm cấm hành vi mua bán dữ liệu cá nhân; yêu cầu doanh nghiệp xóa dữ liệu của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc quy định khác của pháp luật. Mạng xã hội không được buộc người dùng cung cấp hình ảnh, video giấy tờ tùy thân để xác thực.
6. Luật Đường sắt
Luật Đường sắt năm 2025 số 95/2025/QH15 quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các chủ thể tham gia hoạt động đường sắt.
Luật liệt kê nhiều hành vi bị nghiêm cấm như phá hoại công trình đường sắt, lấn chiếm hành lang an toàn, tự ý mở lối đi qua đường sắt, che khuất tín hiệu giao thông, điều khiển tàu quá tốc độ hoặc làm nhiệm vụ khi có nồng độ cồn, ma túy trong cơ thể.
7. Luật Năng lượng nguyên tử
Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 dành riêng một chương để quy định về an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân.
Luật xác định rõ việc lưu giữ, xử lý chất thải phóng xạ và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng phải phù hợp với quy hoạch quốc gia. Đối với nhà máy điện hạt nhân, yêu cầu giám sát an toàn được đặt ra trong toàn bộ vòng đời dự án, phù hợp thông lệ quốc tế và hướng dẫn của IAEA.
8. Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hoà bình của Liên hợp quốc
Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc số 92/2025/QH15 khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong các hoạt động gìn giữ hòa bình toàn cầu.
Luật quy định rõ nguyên tắc, hình thức tham gia, chế độ chính sách và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, qua đó góp phần nâng cao uy tín và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam.
9. Luật Ngân sách nhà nước
Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025 số 89/2025/QH15 tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời tăng quyền chủ động cho ngân sách địa phương.
Luật cho phép ngân sách cấp dưới hỗ trợ cấp trên trong trường hợp khẩn cấp; sử dụng dự phòng ngân sách để hỗ trợ địa phương khác; nâng mức dự phòng tối đa lên 5% tổng chi ngân sách, giúp các cấp chính quyền linh hoạt hơn trong điều hành tài chính.
10. Luật Việc làm
Luật Việc làm năm 2025 số 74/2025/QH15)mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm cả người lao động không có quan hệ lao động chính thức.
Luật điều chỉnh theo hướng linh hoạt mức đóng, đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động và doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ việc làm và đào tạo nghề.
11. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Luật sửa đổi Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả số 77/2025/QH15 cập nhật tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng, loại bỏ dần thiết bị lạc hậu và giảm một nửa số thủ tục hành chính liên quan đến dán nhãn năng lượng.
12. Luật Hoá chất
Luật Hóa chất năm 2025 số 69/2025/QH15 thiết lập cơ chế quản lý hóa chất từ khâu sản xuất đến xử lý chất thải.
Hóa chất được phân loại theo mức độ rủi ro; các giao dịch hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải được xác thực và theo dõi trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giúp cơ quan quản lý kiểm soát toàn bộ chuỗi lưu thông.
13. Luật Công nghiệp công nghệ số
Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15 đưa ra nhiều chính sách đột phá nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nhân lực công nghệ số được hưởng ưu đãi về thuế, cư trú, lương thưởng; có cơ hội làm việc luân chuyển giữa khu vực nhà nước và doanh nghiệp; được hỗ trợ môi trường sống, nghiên cứu và hợp tác quốc tế.
14. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá
Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 bổ sung quy định về truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng.
Đối với nhóm sản phẩm có nguy cơ cao, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc theo lộ trình cụ thể; các doanh nghiệp khác được khuyến khích áp dụng phù hợp với quy mô và điều kiện sản xuất, góp phần nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.
Nguồn: Tạp chí toà án
Xem thêm: Việt Nam có thêm 10 án lệ mới
Quốc hội biểu quyết thông qua 30 dự thảo Luật và 5 nghị quyết
Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi): Cần bổ sung các nội dung về ứng dụng, sử dụng AI
Lưu ý: Các nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0867.678.066 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác.
Khách hàng cần tư vấn chi tiết mời liên hệ:
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DƯƠNG CÔNG
Văn phòng: Số 10 ngõ 40 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0867.678.066
Email: vanphongluatsuduongcong@gmail.com
Facebook: Hỗ trợ pháp lý
Tikok: Lscchannel
