Trang chủTố giác tội phạm không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ, trách nhiệm xã hội của mỗi công dân nhằm kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Tuy nhiên, sau khi gửi đơn tố giác, quy trình tiếp nhận, xác minh và thời gian giải quyết của cơ quan chức năng diễn ra như thế nào theo đúng quy định pháp luật thì không phải ai cũng nắm rõ.
Bài viết dưới đây của Văn phòng Luật sư Dương Công sẽ phân tích chi tiết quy trình xử lý tin báo, tố giác tội phạm căn cứ theo các quy định của pháp luật tố tụng hình sự hiện hành.
Đọc thêm: Trường hợp được phép bắt người trong tố tụng hình sự
Quy trình giải quyết một vụ án hình sự hiện nay như thế nào
1. Quy định về quyền và nghĩa vụ tố giác tội phạm của công dân
Căn cứ theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, pháp luật quy định rõ về khái niệm và hình thức tố giác như sau:
– Tố giác về tội phạm là việc công dân phát hiện và báo cho cơ quan, người có thẩm quyền về hành vi có dấu hiệu tội phạm.
– Tố giác, tin báo về tội phạm có thể bằng lời nói hoặc bằng văn bản. Bên cạnh quyền được bảo mật thông tin và yêu cầu cơ quan chức năng bảo vệ trước các hành vi đe dọa, trả thù, người tố giác cũng phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nguồn tin. Nếu cố ý báo tin sai sự thật nhằm hạ uy tín, danh dự của người khác, người tố giác sẽ bị xử lý theo quy định tại Khoản 5 Điều 144 BLTTHS 2015 tùy tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của luật.
2. Thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết tin báo, tố giác tội phạm
Để đơn tố giác được thụ lý đúng tuyến và xử lý nhanh chóng nhất, người dân cần lưu ý gửi thông tin đến các cơ quan có thẩm quyền được quy định tại Điều 145 BLTTHS 2015
– Các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:
+ Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
+ Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.
– Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Lưu ý bổ sung: Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLTTHS năm 2021 Công an xã, cũng có thẩm quyền tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền giải quyết. Nếu người dân nộp đơn sai địa chỉ tại các cơ quan khác, cơ quan đó vẫn phải tiếp nhận và có trách nhiệm chuyển ngay hồ sơ sang Cơ quan điều tra.
3. Quy trình, thủ tục giải quyết khi nhận được tố giác tội phạm
Quy trình xử lý một đơn tố giác tội phạm của cơ quan chức năng được tiến hành chặt chẽ qua các bước sau:
Bước 1: Tiếp nhận và lập hồ sơ:
Khi công dân đến tố giác trực tiếp, cơ quan có thẩm quyền sẽ lập biên bản tiếp nhận, ghi vào sổ tiếp nhận. Nếu gửi qua đường bưu điện, cơ quan sẽ tiến hành ghi vào sổ tiếp nhận.
Bước 2: Phân loại thông tin:
Kiểm tra sơ bộ nội dung đơn để xác định đúng thẩm quyền giải quyết.
Bước 3: Kiểm tra, xác minh nguồn tin:
Đây là giai đoạn cốt lõi để làm rõ có hay không dấu hiệu của một tội phạm. Cơ quan điều tra sẽ tiến hành lấy lời khai của người tố giác, triệu tập đối tượng bị tố giác để đấu tranh, tiến hành khám nghiệm hiện trường, trưng cầu giám định hoặc định giá tài sản (nếu cần thiết).
Bước 4: Ra quyết định giải quyết:
Căn cứ vào kết quả xác minh, cơ quan chức năng sẽ đưa ra các văn bản tố tụng phù hợp.
4. Thời hạn giải quyết tố giác tội phạm theo luật định
Thời hạn kiểm tra, xác minh tố giác tội phạm được quy định nghiêm ngặt tại Điều 147 BLTTHS 2015 nhằm tránh việc kéo dài thời gian, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên:
“Điều 147. Thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố
1.Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:
a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
2. Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.
Chậm nhất là 05 ngày trước khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh quy định tại khoản này, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn thời hạn kiểm tra, xác minh.”
Như vậy thời gian tối đa giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm tối đa không quá 4 tháng.
Lưu ý: Các nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0867.678.066 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác.
Khách hàng cần tư vấn chi tiết mời liên hệ:
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DƯƠNG CÔNG
Văn phòng: Số 10 ngõ 40 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0867.678.066
Email: vanphongluatsuduongcong@gmail.com
Facebook: Hỗ trợ pháp lý
Tikok: Lscchannel