Trang chủHành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm đang có dấu hiệu gia tăng và gây bức xúc dư luận, đặc biệt là các vụ án liên quan đến người nổi tiếng trong thời gian gần đây. Không chỉ ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, đây còn là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Vậy pháp luật quy định mức hình phạt như thế nào cho tội danh này?
Đọc thêm: Tội làm giả, sử dụng con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức (Điều 341 BLHS)
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192 BLHS)
1. Quy định pháp luật
Điều 193. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm
1. Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
đ) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
e) Buôn bán qua biên giới;
g) Hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
h) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
i) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
k) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
a) Hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;
c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;
d) Làm chết người;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Thu lợi bất chính 1.500.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên;
c) Làm chết 02 người trở lên;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
6. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:
a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;
b) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, e, g, h, i và k khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng;
c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng;
d) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 9.000.000.000 đồng đến 18.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng – 3 năm;
đ ) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
e) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 – 3 năm.
Hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm là việc sản xuất, chế biến, đóng gói, hoặc kinh doanh các sản phẩm không có giá trị sử dụng thực tế hoặc giá trị sử dụng không đúng với bản chất, nhãn mác, được làm từ nguyên liệu kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, có chỉ tiêu chất lượng thấp hơn so với tiêu chuẩn, nhằm lừa dối người tiêu dùng, gây hại sức khỏe người tiêu dùng và lợi ích xã hội.
2. Dấu hiệu pháp lý cấu thành tội phạm theo Điều 193
a/ Khách thể của tội phạm
Đối tượng tác động của tội phạm này là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm
An toàn về tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng, vì lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm là thứ con người đưa trực tiếp vào cơ thể, nên hàng giả trong lĩnh vực này đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe cộng đồng.
b/ Mặt khách quan của tội phạm
Mặt khách quan bao gồm những biểu hiện ra bên ngoài thế giới khách quan của tội phạm. Hai tội danh được thực hiện bởi hai hành vi khác nhau:
- Sản xuất, tạo ra hàng giả là lương thực, thực phẩm thông qua các hình thức như: chế tạo, sơ chế, chế biến, đóng gói, pha trộn, san chiết hoặc các hoạt động khác tạo ra hàng giả.
- Buôn bán, lưu thông hàng giả trên thị trường thông qua các hoạt động như: nhập khẩu, xuất khẩu, bán buôn, bán lẻ, bày bán, chào hàng, lưu trữ, bảo quản, vận chuyển…
Chỉ cần có hành vi sản xuất hoặc buôn bán là tội phạm đã hoàn thành, không bắt buộc phải có hậu quả chết người hay thiệt hại tài sản thì mới bị truy cứu (trừ trường hợp cấu thành định khung tăng nặng).
Trường hợp cá nhân, tổ chức kinh doanh hàng giả nhưng không biết đó là hàng giả thì không cấu thành tội phạm.
c/ Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội này rất rộng, bao gồm hai nhóm:
- Cá nhân: Người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo quy định (thông thường là từ đủ 16 tuổi trở lên).
- Pháp nhân thương mại: Các tổ chức kinh tế (công ty, doanh nghiệp…) nếu thực hiện hành vi phạm tội vì lợi ích của tổ chức và có sự chỉ đạo/chấp thuận của pháp nhân thì cũng phải chịu trách nhiệm hình sự theo Khoản 6 của Điều này.
d/ Mặt chủ quan của tội phạm
- Lỗi: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Nghĩa là người phạm tội biết rõ hàng hóa mình sản xuất hoặc buôn bán là giả, biết hành vi đó nguy hiểm cho xã hội và sức khỏe người tiêu dùng nhưng vẫn mong muốn thực hiện.
- Cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm với động cơ vụ lợi, nhằm mục đích thu lợi bất chính.
3. Hình phạt
Tùy thuộc vào loại hàng hóa, mức độ nghiêm trọng của hành vi, mức độ thiệt hại do tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm gây ra mà cá nhân, tổ chức sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự tương ứng được quy định tại Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi năm 2017, 2025) như sau:
* Khung hình phạt đối với cá nhân phạm tội
Khung 1: Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
– Có tổ chức;
– Có tính chất chuyên nghiệp;
– Tái phạm nguy hiểm;
– Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
– Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
– Buôn bán qua biên giới;
– Hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
– Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
– Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
– Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
Khung 3: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
– Hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
– Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;
– Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;
– Làm chết người;
– Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
– Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%.
Khung 4: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
– Thu lợi bất chính 1.500.000.000 đồng trở lên;
– Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên;
– Làm chết 02 người trở lên;
– Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên.
Hình phạt bổ sung:
Ngoài các quy định xử phạt hình sự trên thì tùy từng trường hợp cụ thể mà cá nhân, pháp nhân thương mại phạm tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm còn có thể bị áp dụng thêm hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
* Quy định xử phạt đối với pháp nhân thương mại
Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:
– Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;
– Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, e, g, h, i và k khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng;
– Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng;
– Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này, thì bị phạt tiền từ 9.000.000.000 đồng đến 18.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng – 3 năm;
– Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
Hình phạt bổ sung:
Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 – 3 năm.
Lưu ý: Các thông tin, nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0867.678.066 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác.
Khách hàng cần tư vấn chi tiết mời liên hệ:
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DƯƠNG CÔNG
Văn phòng: Số 10 ngõ 40 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0867.678.066
Email: vanphongluatsuduongcong@gmail.com
Facebook: Hỗ trợ pháp lý
Tikok: Lscchannel