Bỏ thuế khoán từ năm 2026: Hộ kinh doanh cần tính và nộp thuế như thế nào?

Từ ngày 01/01/2026, cơ chế thuế khoán – phương thức quản lý thuế quen thuộc với hàng triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam – sẽ chính thức bị loại bỏ theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính để chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự nộp và tự chịu trách nhiệm. Sự thay đổi này nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, cải cách hệ thống thuế theo tinh thần các văn bản hướng dẫn mới của Bộ Tài chính. Vậy khi không còn áp dụng thuế khoán, hộ kinh doanh sẽ tính thuế ra sao? Cần lưu ý gì về sổ sách, hóa đơn để tránh rủi ro bị truy thu hay xử phạt? Văn phòng Luật sư Dương Công xin phân tích chi tiết quy định pháp luật mới nhất để quý hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chủ động nắm bắt.

Xem thêm: Không dùng doanh thu năm 2026 để truy thu thuế hộ kinh doanh

                  Hướng dẫn ký và hoàn thiện hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh

                  Mẫu sổ hộ kinh doanh 2026 excel (Mẫu S2a-HKD) cho hộ kinh doanh nộp thuế theo doanh thu

1. Phân loại 03 nhóm hộ kinh doanh và phương pháp tính thuế từ năm 2026

Theo định hướng quản lý mới, hộ kinh doanh được phân chia thành 3 nhóm dựa trên quy mô doanh thu để áp dụng nghĩa vụ thuế và chế độ kế toán phù hợp:

📍 Nhóm 1: Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm

• Chính sách thuế: Được miễn hoàn toàn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).
• Chế độ kế toán & kê khai:
  • Không bắt buộc thực hiện chế độ kế toán phức tạp.
  • Vẫn có nghĩa vụ kê khai doanh thu định kỳ (2 lần/năm hoặc theo thời điểm phù hợp) để cơ quan thuế theo dõi, quản lý dữ liệu.

📍 Nhóm 2: Doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm

• Phương pháp tính thuế: Áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp theo tỷ lệ % trên doanh thu tùy theo ngành nghề:
  • Phân phối, cung cấp hàng hóa: Thuế suất 1%.
  • Dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật tư: Thuế suất 5%.
  • Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu vật tư: Thuế suất 3%.
  • Hoạt động kinh doanh khác: Thuế suất 2%.
• Kê khai & sổ sách:
  • Thực hiện kê khai thuế theo quý (4 lần/năm).
  • Lập sổ sách kế toán đơn giản theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
• Quy định về hóa đơn điện tử (HĐĐT):
  • Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thuộc lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ ăn uống, khách sạn… bắt buộc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
  • Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng chưa bắt buộc nhưng phải ghi chép, theo dõi doanh thu đầy đủ.
• Lưu ý chuyển nhóm: Nếu doanh thu duy trì trên 3 tỷ đồng/năm trong 2 năm liên tiếp, hộ kinh doanh sẽ bắt buộc chuyển sang Nhóm 3 ở năm thứ ba.

📍 Nhóm 3: Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm

Đây là nhóm hộ kinh doanh quy mô lớn, chịu sự quản lý thuế chặt chẽ tương tự như doanh nghiệp:

• Thuế GTGT: Áp dụng phương pháp khấu trừ (Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào).
• Thuế TNCN: Tính theo mức 17% trên lợi nhuận thực tế (Lợi nhuận = Doanh thu – Chi phí hợp lý, hợp lệ).
• Kỳ kê khai:
  • Kê khai theo tháng nếu doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm.
  • Kê khai theo quý nếu doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm.

2. Rủi ro xử phạt khi không xuất hóa đơn hoặc xuất hóa đơn không đúng quy định

Chuyển sang cơ chế tự kê khai đồng nghĩa với việc cơ quan thuế sẽ tăng cường kiểm tra, rà soát việc sử dụng hóa đơn chứng từ.

Mức xử phạt hành vi không lập hóa đơn:

Theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP):

• Hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ có thể bị xử phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng (áp dụng với tổ chức). Đối với cá nhân/hộ kinh doanh, mức phạt bằng 1/2 (từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng).
• Nguyên tắc phạt nhiều lần: Trường hợp hộ kinh doanh không lập hóa đơn cho nhiều lần bán hàng ở các thời điểm khác nhau thì mỗi lần vi phạm được tính là một hành vi độc lập và sẽ bị xử phạt riêng biệt từng lần.

Các trường hợp KHÔNG bắt buộc lập hóa đơn:

Hộ kinh doanh cần lưu ý một số trường hợp bán/giao hàng không bắt buộc lập hóa đơn thương mại thông thường bao gồm: hàng hóa làm mẫu, hàng khuyến mại/quảng cáo theo đúng quy định, hàng biếu tặng hoặc hàng tiêu dùng nội bộ tiếp tục phục vụ quá trình sản xuất kinh doanh.

3. 03 Giải pháp sử dụng hóa đơn điện tử miễn phí cho hộ kinh doanh

Để đáp ứng quy định mới mà vẫn tiết kiệm chi phí tối đa, hộ kinh doanh có thể tham khảo 3 hình thức triển khai hóa đơn điện tử sau:

1. Cổng thông tin Cục Thuế / Tổng cục Thuế: Đăng ký trực tiếp tại trang hoadondientu.gdt.gov.vn để kê khai và xuất hóa đơn miễn phí do cơ quan thuế cung cấp.
2. Chương trình hỗ trợ từ các nhà cung cấp giải pháp: Nhiều đơn vị (VNPT, Viettel, MISA…) có các gói phần mềm HĐĐT miễn phí hoặc ưu đãi dành riêng cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ trong giai đoạn chuyển đổi.
3. Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: Phù hợp với các cửa hàng bán lẻ, nhà hàng, quán cà phê… giúp xuất hóa đơn nhanh chóng ngay tại điểm bán và tự động truyền dữ liệu về cơ quan thuế vào cuối ngày.

Lưu ý: Các thông tin, nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0867.678.066 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác.

VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DƯƠNG CÔNG
Văn phòng: Số 10 ngõ 40 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0867.678.066
Email: vanphongluatsuduongcong@gmail.com
Facebook: Hỗ trợ pháp lý
Tikok: Lscchannel