Trang chủRanh giới giữa việc tự vệ hợp pháp và hành vi phạm tội thường rất mong manh. Thực tế này được phản ánh rõ nét qua tội cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội — một tội danh thường gặp nhiều tranh luận trong quá trình áp dụng pháp luật. Trong bài viết này, VPLS Dương Công sẽ phân tích cụ thể về tội này.
Xem thêm: Trao đổi về tình tiết “có tính chất côn đồ” quy định tại điểm i khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự
Tố giác tội phạm và thủ tục tiếp nhận của cơ quan chức năng
Trường hợp được phép bắt người trong tố tụng hình sự
- Khái niệm
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là hành vi của người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội mà cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân.
Điều 136 BLHS quy định hai trường hợp giảm nhẹ đặc biệt của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là trường hợp cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng và trường hợp cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội.
2. Dấu hiệu pháp lý
– Khách thể của tội phạm
Khách thể của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là quyền sống, quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được tôn trọng và bảo vệ về tính mạng, sức khỏe của người khác.
– Mặt khách quan của tội phạm
+ Hành vi khách quan của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% trở lên do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội.
+ Hậu quả của hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là nạn nhân bị thương tích hoặc bị tổn hại sức khỏe từ 31% trở lên. Giữa hành vi và hậu quả phải có mối quan hệ nhân quả.
Đây là tội có cấu thành tội phạm vật chất nên tội phạm hoàn thành kể từ thời điểm nạn nhân bị thương tích hoặc bị tổn hại sức khỏe từ 31% trở lên.
– Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là người đang ở trong tình trạng phòng vệ chính đáng hoặc đang thực hiện quyền bắt giữ người phạm tội. Cụ thể, người phạm tội là người có đủ cơ sở để thực hiện quyền phòng vệ chính đáng hoặc có đủ cơ sở để thực hiện quyền bắt giữ người phạm tội theo quy định. Tuy nhiên, hành vi chống trả của người phòng vệ rõ ràng là quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại, cũng như hành vi sử dụng vũ lực rõ ràng vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội nên đã gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% trở lên.
– Mặt chủ quan của tội phạm
Lỗi của người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là lỗi cố ý. Tuy nhiên, do hành động trong tình huống phòng vệ chính đáng hoặc bắt giữ người phạm tội nên họ thường bị hạn chế rất nhiều về cả lý trí và ý chí. Đây cũng là một trong các lý do mà nhà làm luật coi đây là những trường hợp giảm nhẹ đặc biệt của tội giết người.
Động cơ phạm tội trong các trường hợp này là các động cơ phòng vệ hoặc động cơ bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội khi thực hiện quyền bắt giữ người phạm tội.
– Hình phạt
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là những trường hợp giảm nhẹ đặc biệt của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nên hình phạt nhẹ hơn nhiều so với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Điều 136 BLHS quy định hai khung hình phạt:
+ Khung hình phạt cơ bản quy định phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
+ Khung hình phạt tăng nặng với tình tiết “Phạm tội đối với 02 người trở lên” quy định hình phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
Lưu ý: Các thông tin, nội dung tư vấn hoặc văn bản pháp luật được trích dẫn trên có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại. Khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0867.678.066 để được tư vấn hỗ trợ một cách chính xác.
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DƯƠNG CÔNG
Văn phòng: Số 10 ngõ 40 Trần Vỹ, phường Phú Diễn, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0867.678.066
Email: vanphongluatsuduongcong@gmail.com
Facebook: Hỗ trợ pháp lý
Tikok: Lscchannel